De huidige vluchtelingencrisis versnelt de overgang naar een superdiverse samenleving. Maar ook als de vluchtelingenstroom morgen stilvalt, blijven Vlaanderen, Nederland of West-Europa in de 21ste eeuw immigratiesamenlevingen. Zopas verscheen een geheel geactualiseerde editie van ‘Superdiversiteit. Hoe migratie onze samenleving verandert’. Amper twee jaar na de eerste publicatie toont deze vijfde druk hoe migratie, onderzoek naar en debatten over superdiversiteit in een stroomversnelling zitten.

De 21ste eeuw wordt dan ook een eeuw van superdiversiteit, met groeiende diversiteit in de diversiteit. Eén element van die superdiversiteit, de groeiende etnische diversiteit, ligt nog altijd bijzonder gevoelig. Ze roept onzekerheid en weerstand op. Ondertussen neemt de etnisch-culturele diversiteit in Europa verder toe, ook al proberen regeringen verdere migratie krampachtig af te remmen.

In steden als Brussel of Antwerpen, Rotterdam of Amsterdam hebben nu al twee op drie jongeren wortels in migratie. Het zijn of worden majority-minority-cities: steden waar de meerderheid van de inwoners een migratie-achtergrond heeft. Ook in kleinere steden en gemeenten groeit de diversiteit met iedere nieuwe geboortecohorte.

‘Superdiversiteit. Hoe migratie onze samenleving verandert’ brengt die transitie achter de vluchtelingencrisis in beeld en schetst de uitdagingen. Het boek verlegt de bakens van het vastgelopen ideologisch debat over de al-of-niet wenselijkheid van multiculturele samenleving; een debat dat vandaag terug dreigt op te flakkeren. Maar het gaat er in de 21ste eeuw niet langer om of we dit willen, maar hoe we met de reële superdiversiteit omgaan en hoe we deze managen. Hoe vermijden we verdere polarisatie en hoe laten we het sociaal kapitaal van alle inwoners tot zijn recht komen? Het boek schetst waarom het wij-zij-denken achterhaald is. Het focust op het belang van transnationale gezinnen, die leven over grenzen heen. Het schetst de overgang naar meertalige steden, en laat zien hoe we nood hebben aan een meer eigentijdse visie op integratie.

De huidige worsteling in Vlaanderen, België, Nederland en onze buurlanden met de dramatische vluchtelingencrisis heeft niet zozeer betrekking op de vluchtelingen, maar is een worsteling met de overgang naar deze realiteit van superdiversiteit. We hebben vandaag nood aan nieuwe manieren om met deze realiteit, complexiteit en diversiteit van de hedendaagse samenleving om te gaan.

‘Superdiversiteit. Hoe migratie onze samenleving verandert’ geeft een synthese van hedendaags onderzoek naar diversiteit in het hart van Europa. Het boek is een blikopener en opstap naar de noodzakelijke normalisering van superdiversiteit. Het kadert de interculturalisering die we in onze samenleving en in alle maatschappelijke sectoren nodig hebben. Wie meer wil weten over de fundamentele maatschappelijke veranderingen door migratie – achterliggend aan het vluchtelingendebat vandaag – vindt in het boek een uitdagende aanzet en een genuanceerde synthese.

Het boek
Dirk Geldof, 2015. Superdiversiteit. Hoe migratie onze samenleving verandert. Leuven/Den Haag, Acco, 231 p., ISBN 978-94-6292-295-2. Prijs: 23,35 euro.