Antwerpen mag de volgende twintig jaar een bevolkingstoename verwachten van 15%, of ruim 70.000 extra inwoners tegen 2028. Dat is de omvang van een stad als Hasselt. Steden zitten in de 21ste eeuw opnieuw in een ontzettend sterke groeidynamiek. Na een halve eeuw stadsvlucht en bevolkingsafname kende Antwerpen al een aangroei met bijna 40.000 inwoners sinds 2000. Maar de uitdaging voor het volgende decennium is gigantisch. Dat bleek deze week op een boeiende studiedag met de voorstelling van de vijfjaarlijkse bevolkingsprojectie van de Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR).

Heel Vlaanderen kent opnieuw een bevolkingstoename. In 2028 zullen er in het Vlaamse gewest ruim 460.000 meer wonen dan in 2008, een stijging met 7%. Het grootste deel van de bevolkingstoename wordt op korte termijn verwacht. In 2018 zouden er al 6,5 miljoen Vlamingen zijn (+6%). In de steden gaat de toename samen met een sterke verkleuring van de bevolking. Er worden niet alleen meer kinderen geboren in de steden. Ook immigratie is in belangrijke mate een stedelijk fenomeen. Daarbij zijn de prognoses voor de steden naar alle waarschijnlijkheid nog een onderschatting. De lopende regularisatie zit immers nog niet in de prognoses, wat zeker voor Antwerpen een belangrijke impact zal hebben.

De vraag is dan ook hoe we steden als Antwerpen hun rol als emancipatiemachine kunnen laten vervullen. Voldoende betaalbare woningen op de privemarkt én in de sociale huisvesting zijn een basisvoorwaarde. Voldoende scholen ook, om de nieuwe babyboom op te vangen. Tegen 2018 zal Antwerpen 32% meer baby’s en peuters tellen, waar de wachtlijsten in de crèches nu al gigantisch zijn. Tegen 2020 mag Antwerpen ook 47% méér vijfjarigen tellen: er zal dus meer dan één lagere school moeten bijkomen de volgende jaren.

Hoe organiseren we ons voor deze stedelijke bevolkingsexplosie? Waar zullen we méér in moeten investeren dan vandaag: niet alleen om de vergrijzing op te vangen, maar voor de vergroening, met steeds meer kinderen in de stad. Hoe laten we de stad voor alle huidige en toekomstige bewoners werken als een emancipatiemachine?

De bevolkingstoename de voorbije tien jaar ging samen met een groeiende sociale polarisatie. Willen we dat vermijden, dan zullen we moeten investeren in een duurzame stad, met sociale cohesie en voldoende infrastructuur. Dat zou de inzet moeten worden van de gemeenteraadsverkiezingen van 2012, met de keuzes voor de toekomst van de kleine, maar steeds meer kosmopolitische stad die Antwerpen is. Want de demografische trendbreuk vereist ook een bijsturing én versterking van het stedelijk sociaal beleid.

(alle resultaten van de bevolkingsprognoses staan op de website van de Studiedienst van de Vlaamse regering )