De kernreactor van Tchernobyl ontplofte op 26 april 1986. De ramp met de kerncentrales in Fukushima in Japan begon na de aardbeving en tsunami op 11 maart 2011. Beide illustreren de analyse van de Duitse socioloog Ulrich Beck: we evolueren naar een mondiale risicomaatschappij.

Risico’s komen steeds meer op de agenda, of het nu gaat om de financiële crisis of om nucleaire calamiteiten. Ze mondialiseren ook, ze hebben een impact voorbij de grenzen van ruimte, maar ook van tijd. Een kwart eeuw na Tchernobyl zijn nog steeds niet alle slachtoffers geboren. Het is nog veel te vroeg om de gezondheidsimpact van Fukushima te kennen. Eigen aan de risicomaatschappij is dat we steeds meer risico's produceren die we eigenlijk niet langer kunnen controleren. Kerncentrales zijn er het typevoorbeeld van.

Toch blijft de discussie voor vele mensen abstract: we zien noch ruiken radio-activiteit. Specialisten en media informeren ons over het onzichtbare gevaar, al dan niet met vertraging. De impact op de gezondheid – behalve bij zeer hoge dosissen - blijkt pas later. Ulrich Beck schreef ooit provocerend: stel dat radio-activiteit zou jeuken... Het zou een ander debat geven.

Ondertussen zijn we 26 jaar na de ramp in Tchernobyl en één jaar na Fukushima. Ook de theorie van de risicomaatschappij bestaat een kwart eeuw. Tijd om lessen te trekken.