warme wensen in tijden van verharding...

Nieuwe commentaar toevoegen

Warme wensen voor een jaar met ruimte voor ontmoeting, openheid, ontroering - en misschien zelfs breekbaarheid? - als tegengif in deze tijden van verharding...
Een jaar met ruimte voor nuance en gelaagdheid, en met stof tot nadenken, zoals in dit gedicht van Peter Verhelst...

"Kun je een vaas haar breekbaarheid verwijten
of een hand het breken van de vaas?
Misschien is het zo bedoeld
dat de vaas de hand op zich af zingt,
zodat de hand niet kan weerstaan,
hoewel de hand weet dat hij slaat
en in de vaas al scherven zingen
voor ze zijn ontstaan.

Waarom zou de hand verlangen naar een vaas
die, als een hals, zich uitstrekt naar de hand
die haar wil slaan? En waarom wil de vaas
haar scherven naar de oppervlakte zingen
zodat de hand haar niet langer kan weerstaan?

Misschien droomt de vaas wel van de hand
een roos te maken, wil de hand op zoek gaan naar de vaas
om eindelijk de scherf te vinden
waarmee hij rozen uit zijn eigen pols kan slaan."

Vaas – Peter Verhelst
Uit: Nieuwe sterrenbeelden, Prometheus Amsterdam, 2008.

Dominelli verbindt klimaatverandering en armoede

Nieuwe commentaar toevoegen

‘Armoede wordt de grote ramp van de nabije toekomst en sociaal werk kan het niet alleen oplossen. Daarom mijn oproep ‘Word wakker’. Ook de klimaatverandering is relevant voor sociaal werkers. Zij zien in de meest kwetsbare gemeenschappen hoe de leefsituatie van mensen evolueert, door beleidsbeslissingen of door het gebrek aan beleid. We hebben de plicht om de aard van de debatten te veranderen en een nieuwe taal ontwikkelen. Sociaal werkers zijn sterk in het mobiliseren van mensen. Laat ons dan mensen mobiliseren, ook beleidsverantwoordelijken en ondernemers. Laat ons een appel doen op hun verantwoordelijkheid. Laat ons onze macht gebruiken om de mensenrechten te effectueren.’

Lena Dominelli vertrekt daarbij van een generieke visie op sociaal werk. Ze vindt het belangrijk dat sociaal werkers de brede context begrijpen waarin ze werken. Alles wat sociaal werkers doen, is mee bepaald door de context en de tijdsgeest waarin ze hun werk verrichten. Kwaliteitsvol sociaal werk vereist dan ook inzicht in politiek, economie, sociale en culturele relaties. In de 21ste eeuw voegt ze daar niet alleen de crisis op de woonmarkt of de druk op investeringen in de welzijnssector aan toe, maar ook de klimaatcrisis en de grenzen van ons ecosysteem.

Dat vertelde Lena Dominelli, één van de grote dames van het internationaal sociaal werk, in een boeiend interview dat ik samen met Kristel Driessens met haar had. Haar boeken over sociaal werk zijn internationaal spraakmakend. Zopas verscheen ‘Green Social Work. From Environmental Crises to Environmental Justice’. Het volledige interview met haar verscheen zopas in het nieuwe nummer van Alert. U kan het artikel ‘Naar de kern van sociaal werk. Lena Dominelli op bezoek in Vlaanderen’ ook online nalezen.

Bij de overdracht van mijn OCMW-mandaat

Nieuwe commentaar toevoegen

In januari 2013 draag ik mijn mandaat als OCMW-raadslid in Antwerpen over aan Dirk Avonts, professor huisartsgeneeskunde aan de UGent. Hij was jarenlang huisarts en werkt nu wetenschappelijk in een interdisciplinair team dat expliciet aandacht heeft voor structurele armoede. Daarnaast is hij al jarenlang actief binnen Ademloos.

De wissel komt er op een moeilijk moment voor het OCMW. De OCMW-raad staat voor een sterke ruk naar rechts in het sociaal beleid in de volgende legislatuur, waar ik graag mee weerwerk tegen had gegeven. Maar net zoals bij andere partijen spelen er naast het belang van het OCMW ook andere en interne logica’s mee bij het aanduiden van mandaten. Een bijna volledige omwisseling van de OCMW-raad maakt het werk van sociaal werkers en leidinggevenden in de OCMW’s er echter niet gemakkelijker op.

Voor mij was het werk binnen de Antwerpse OCMW-raad de voorbije zes jaar ongemeen boeiend. Het was vaak ook confronterend. Sommige politieke visies op (mensen in) armoede staan mijlenver van een krachtgerichte bestrijding van armoede of een open en empowerende houding ten aanzien van de groeiende diversiteit. Voor de volgende legislatuur valt een verdere verharding duidelijk te verwachten. Toch blijft het Antwerpse OCMW één van de belangrijkste lokale instrumenten tegen armoede.

Als OCMW-raadslid kreeg ik de voorbije jaren meer dan ooit zicht op een grotendeels verborgen en snel veranderende stedelijke realiteit, met meer diversiteit en met meer gekleurde armoede. Die evolutie, en, de uitdagingen voor een interculturalisering van de hulpverlening, komen nog in te weinig studies en rapporten over armoede aan bod. Mijn ervaring en vele contacten met het werkveld wil ik de volgende jaren dan ook verder gebruiken en vertalen in mijn werk als lector in de opleiding Sociaal Werk op de Karel de Grote-Hogeschool en als lector en onderzoeker aan het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen.

Met het aflopen van mijn OCMW-mandaat zet ik eind dit jaar ook een punt achter een periode van 24 jaar als actief raadslid in Antwerpen, van 1989 tot einde 2012: na een korte periode als districtraadslid werd ik in 1990 voor bijna 17 jaar gemeenteraadslid, waarvan 2 jaar als schepen en 6 jaar als fractieleider. In 2007 begon ik aan deze legislatuur van 6 jaar als OCMW-raadslid. Meer dan de helft van mijn leven was ik als raadslid actief. Nu komt er tijd voor een adempauze...

Hoe ik terugkijk naar de OCMW-raad, wat de uitdagingen zijn voor de volgende periode, en ook… wat ik nu met al die vrijgekomen tijd ga doen? Daarover lees je hier binnenkort meer!

Waarden in sociaal werk

Nieuwe commentaar toevoegen

Professioneel sociaal werk vraagt meer dan sleutelen aan technieken en instrumenten. Ook morele en normatieve overwegingen moeten een plek blijven krijgen op de werkvloer. Dat vraagt van professionals om voortdurende reflectie: op hun maatschappelijke rol, op hun relatie met de mensen voor wie ze werken, op de morele en politieke werking van hun vakkennis. Want hulpverleners nemen voortdurend normatieve en moreel geladen keuzes in de spanningsvelden waarmee ze geconfronteerd worden. Normatieve professionaliteit vraagt ruimte voor aspecten van de leefwereld van wie hulp vraagt in de systeemwereld van organisaties. Het vraagt om echte aandacht en presentie in relatie tot cliënten. Maar het vraagt ook inspanningen ten aanzien van de organisatie en de samenleving waarin ze werken: een streven om deze te humaniseren, om sociale rechten te handhaven en uit te breiden en een inzet voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Zo verwoordde de Nederlandse socioloog en filosoof Harry Kunneman in 2007 zijn denken over professionalisering in het sociaal werk in een gastcollege in Antwerpen. In Alert schreef ik er begin 2008 samen met Kristel Driessens een artikel over, onder de titel ‘Normatieve professionaliteit in het sociaal werk’. Vandaag bleek dit op het congres van het jeugdwelzijnswerk van Uit De Marge nog steeds inspirerend en actueel, misschien zelfs actueler dan toen. Het zegt iets over deze tijd…

In gesprek met Lena Dominelli over sociaal werk

Nieuwe commentaar toevoegen

‘We moeten weg van de focus op de undeserving poor’, stelt Lena Dominelli. ‘Zeker in deze tijden van economische crisis moeten we meer samenwerken en de realiteit van ‘interdependentie’, van onderlinge afhankelijkheid onder ogen durven zien.’ Sociaal werkers kunnen burgers en beleidsverantwoordelijken mee bewustmaken van deze realiteit en hen alternatieven presenteren, bepleit Dominelli.

‘Sociaal werkers moeten de onderlinge afhankelijkheid van individuele en sociale structuren begrijpen, verduidelijken en zichtbaar maken. Waarom zien we vandaag enkel dat we individuele uitkeringen betalen met belastingsgeld? Waarom zijn we ons minder bewust van alle subsidies die een overheid geeft aan bedrijven? De bijstandsverlening voor individuen wordt geviseerd terwijl we de bijstandsverlening aan het bedrijfsleven niet in vraag stellen.’

Dat vertelde Lena Dominelli, één van de grote dames van het internationaal sociaal werk, in een boeiend interview dat ik samen met Kristel Driessens met haar had. Lena Dominelli lag mee aan de basis van de huidige internationale definitie van sociaal werk en is professor toegepaste sociale wetenschappen aan de Universiteit van Durham (Groot-Brittannië). Haar boeken over sociaal werk zijn internationaal spraakmakend en zopas verscheen ‘Green Social Work. From Environmental Crises to Environmental Justice’. De rest van het interview met haar leest u eind dit jaar in het nieuwe nummer van Alert.