• : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • warning: Illegal string offset 'data' in /home/d5944dir/public_html/includes/tablesort.inc on line 110.
  • warning: Illegal string offset 'field' in /home/d5944dir/public_html/includes/tablesort.inc on line 110.
  • warning: Illegal string offset 'data' in /home/d5944dir/public_html/includes/tablesort.inc on line 110.
  • warning: Illegal string offset 'data' in /home/d5944dir/public_html/includes/tablesort.inc on line 110.
  • warning: Illegal string offset 'field' in /home/d5944dir/public_html/includes/tablesort.inc on line 110.
  • warning: Illegal string offset 'data' in /home/d5944dir/public_html/includes/tablesort.inc on line 110.
  • warning: Illegal string offset 'data' in /home/d5944dir/public_html/includes/tablesort.inc on line 110.
  • warning: Illegal string offset 'field' in /home/d5944dir/public_html/includes/tablesort.inc on line 110.
  • warning: Illegal string offset 'data' in /home/d5944dir/public_html/includes/tablesort.inc on line 110.

We consumeren ons kapot: interview in Tertio en lezing op de boekenbeurs

Nieuwe commentaar toevoegen

Er blijven positieve reacties komen op ‘We consumeren ons kapot’. Na de bespreking in het NRC-Handelsblad verscheen een mooi interview in Tertio. Een verfrissend boek, luidde het oordeel. Je vindt het hele interview in bijlage.

Voor wie de boekvoorstelling in Permeke of op het Andere Boek heeft gemist, is er op zondag 4 november 2007 om 12u30 een lezing op de Boekenbeurs. Misschien tot dan?

Bijlagen
Tertio 104 - P03.pdfTertio 104 - P03.pdf

Vandaag in NRC: alles van waarde is… handel

Nieuwe commentaar toevoegen

In de boekenbijlage van het Nederlandse NRC Handelsblad van vandaag staat een boeiend besprekingsartikel, onder de titel ‘alles van waarde is handel. Hyperconsumentisme als bron van stompzinnigheid in drie bezorgde boeken’ (p. 34). Het gaat over ‘De infantiele consument’ van Benjamin Barber, over ‘Affluenza. How to be succesful and stay sane’ van Oliver James en over mijn nieuwe boek ‘We consumeren ons kapot’.

Opvallend is alleszins hoe de laatste maanden steeds meer boeken verschijnen over consumptie en geluk. De recensie van Maartje Somers besluit: ‘Alleen Geldof doet concrete voorstellen voor een versterking van duurzame consumptie, zoals het laten verdwijnen van alle verhulde prijsvoordelen voor vervuilende of uitbuitende productievormen van de Europese markt, en een lager BTW-tarief voor duurzame producten. (…) Geldof’s boek is interessant omdat het niet morele welvaartsziektes als affluenza of infantilisering, maar heel concreet de angst voor de opwarming van de aarde aangrijpt als de wal die het consumptieschip wellicht enigszins zal bijsturen. Utopisch misschien, maar niet zo utopisch als Barbers droomdemocratie.’

Op de dag dat het internationaal klimaatpanel van de Verenigde Naties (het IPCC) en Al Gore de nobelprijs voor de vrede krijgen, is de bespreking in het NRC meer dan een compliment. Mijn uitgever had daarstraks gelijk: iets om het weekend op te fleuren.

'We consumeren ons kapot' gisteren voorgesteld

Nieuwe commentaar toevoegen

Gisteren stelde ik in de Antwerpse Permeke-bibliotheek mijn nieuwe boek ‘We consumeren ons kapot’ voor. Ruim 70 vrienden, kennissen, collega’s, studenten en andere geïnteresseerden kwamen luisteren naar de krachtlijnen van het boek. Maar eerst verzorgde Jos Geysels de inleiding van het boek, in zijn gekende gevatte stijl. Een fragment van zijn inleiding vind je hieronder:

"In de grote steden van de omgekeerde wereld is lopen gevaarlijk en ademhalen een waagstuk. Wie niet de gevangene is van de behoefte is de gevangene van de angst: sommigen slapen niet door het verlangen naar de dingen die zij niet hebben en anderen slapen niet door de angst de dingen kwijt te geraken die ze hebben." Dat schrijft Eduardo Galeano in zijn boek ‘Ondersteboven’.

Een betere inleiding van het boek ‘We consumeren ons kapot’ van Dirk Geldof zal je vandaag niet horen. Want Dirk Geldof heeft het over de paradoxen van ons huidige consumptiegedrag, van de tegenstellingen tussen de drang naar meer en de feitelijkheid van minder, tussen de groeiende kloof tussen het ervaren van geluk en het opstapelen van goederen, tussen ‘The pursuit of happiness’ van de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring en de toenemende afhankelijkheid van de markt, haar goederen en haar dromen.

Vanuit deze paradoxen en tegenstellingen staan we voor een keuze, schrijft Geldof. "Dit decennium staan we op een kruising. Twee wegen en twee werelden liggen voor ons open. De hoofdweg leidt ons verder naar een wereld van nog-meer-dan-vandaag-en-minder-dan-nooit-genoeg. Een wereld van hyperconsumptie. (...) De andere weg is die naar een andere wereld waar mensen kunnen genieten van de overvloed door een notie van genoeg."

Geldof houdt van tegenstellingen en de daarmee verbonden keuzes. In zijn vorig boek ‘Onthaasting’ (uit 2001) stelde hij vast dat wij "te midden van overvloed leven maar geen tijd hebben om ervan te genieten". En in ‘Niet meer maar beter’ (uit 1999) hield hij een pleidooi voor een zorgvuldige zelfbeperking als correctie op de manier van produceren en consumeren die aan de basis ligt van de risicomaatschappij.

Dit boek is in die zin een slot van een drieluik waarin begrippen als ‘genot’, ‘levenskwaliteit’ en ‘geluk’ wel centraal staan, maar niet als moralistische categorie worden gebruikt. En dat is belangrijk, ik heb altijd al een hekel gehad aan hogepriesters die de mensheid willen opleggen wat zij onder het goede leven verstaan of vrije-tijds-ethici die hardwerkende mensen met een schuldgevoel willen opzadelen omdat ze ook eens met een vliegtuig naar Benidorm reizen.

Dirk Geldof laat zich gelukkig niet leiden tot een enge vorm van ‘life politics’, één van die vertalingen van het individualiseringsproces in de samenleving. In zulke ‘life politics’ gaat men eerder op zoek naar biografische oplossingen voor maatschappelijke problemen dan naar maatschappelijke oplossingen voor individuele problemen, wat kenmerkend is (was?) voor de moderne democratie.

Hij tracht in zijn kritiek op het consumentisme een verbinding te leggen tussen de ‘leefwereld’ en de ‘systeemwereld’, tussen economische wetmatigheden en de gewoonten van het koopgedrag. Zonder dat verband dreigt kritiek op de consumptiemaatschappij, zoals die in de jaren zeventig reeds werd geformuleerd, beperkt te blijven tot een vrijblijvende bezigheid of gezeur van conservatieve cultuurfilosofen.

Soms gaan gewoonten dromen vervangen, zei de filosoof. De gewoonte van consumeren vervangt deze dromen. Maar dromen, zei Lacan, dienen juist om het onbereikbare te verlangen, dat wat anderen ook hebben. De droom van de consument vervangt het ideaal van de burger. Die wordt een consument van politiek, schrijft Richard Sennett.

De publieke ruimte lijkt voorbehouden voor de consument die uit een gigantisch aanbod van producten, diensten en voorzieningen zijn keuze moet maken. Op de markt is er een inflatie-keuze. Tegelijkertijd wordt de burger keuzes onthouden op de vlakken die er werkelijk toe doen: wie beslist er op de werkvloer, over de economie, .... "In plaats van meer zeggenschap over het eigen leven en daarmee geluk, leidt de keuzemaatschappij tot onzekerheid", aldus Koen Haegens in ‘De Groene Amsterdammer’.

Dirk Geldof confronteert de economie en haar producten dus met haar eigen uitgangspunten en doelstellingen. Waar blijft de autonomie van het individu als zij toch allemaal voor hetzelfde kiezen? "We are all individuals" maar we kiezen voor de kudde. Geldof wil meer "ruimte en keuzevrijheid voor levensstijlen die minder dominant door de logica van de markt worden gestuurd". ‘It's the economy stupid’. Goed dat het ook ééns door een ecologist wordt gezegd. (Jos Geysels, fragment uit zijn inleiding op de boekvoorstelling in Permeke op 29 september 2007)

Volgende zondag, op 7 oktober volgt een debat op Het Andere Boek met John Vandaele en Dirk Barrez.

Bijlagen
Dirk Geldof maakt brandhout van onze collectieve koopwoede.docDirk Geldof maakt brandhout van onze collectieve koopwoede.doc
2007 10 04 DNG HLN verplichte lectuur voor shopaholics.doc2007 10 04 DNG HLN verplichte lectuur voor shopaholics.doc

We consumeren ons kapot, een opiniestuk in Mo-Magazine

Nieuwe commentaar toevoegen

Vandaag verscheen in Mo-magazine een kort opiniestuk dat de teneur van het boek weergeeft. Voor wie niet kan of wil wachten op het boek, op de boekvoorstellingen van zaterdag 29 september in Permeke, of op het debat op 7 oktober op Het Andere Boek, hieronder de opiniebijdrage in Mo-magazine:

“We consumeren ons kapot, te midden van onze ongekende rijkdom, zonder dat meer consumptie ons geluk nog verhoogt. Dat is onze paradoxale toestand in de 21ste eeuw, de eeuw van de hyperconsumptie.

Onze ecologische voetafdruk is onhoudbaar. We consumeren alsof we vier planeten hebben. De klimaatopwarming is slechts één van de alarmsignalen. Bovendien maakt de groeiende consumptie ons niet langer gelukkiger. De tevredenheid stijgt niet meer met de toename van onze materiële rijkdom. Mensen lopen tegen hun grenzen aan. Ze raken verstrikt in een eindeloze cyclus van werken en consumeren. Tijdsdruk en stress groeien. In die rat-race ontbreekt de tijd om te genieten van onze ongekende rijkdom. Het maakt ons economisch gedrag irrationeel, onze economie inefficiënt. We staren ons als boekhouders blind op het BNP, op de omzet van ons land, zonder de uitputting van de planeet of de druk op ons welzijn te verrekenen.

Afkicken van onze consumptieverslaving betekent niet stoppen met consumeren, wél duurzaam consumeren: binnen ecologische grenzen genieten van onze overvloed zonder anderen eenzelfde genot te ontzeggen. Het gaat om het herontdekken van sufficiëntie, een norm van genoeg. Van niets te veel stond boven de Apollotempel in Delphi.

Om onze ecologische voetafdruk te verkleinen, moet de eco-efficiëntie van wat we produceren en consumeren omhoog. Maar we consumeren de winst van eco-technologie onmiddellijk op als we onze consumptiepatronen niet aanpassen. Eco-efficiëntie werkt niet zonder sufficiëntie, zonder een norm van genoeg. Dat vraagt een andere levenshouding. De klassieke theorieën verheerlijken schaarste en stimuleren onze zogenaamd eindeloze behoeften. Een eigentijdse benadering vertrekt vanuit de ecologische grenzen en sociale rechtvaardigheid. Anders zal de verdelingsstrijd alleen verscherpen, zeker wanneer de ecologische impact van onze consumptie de levenskwaliteit bij ons en meer nog in het Zuiden verder aantast.

We moeten met schaarste leren leven als een deel van onze menselijke conditie. Noem het een duurzaam hedonisme. Niet meer maar beter, dat is de keuze voor een omslag van onze economie en onze consumptie.

Daarbij heeft iedereen een verantwoordelijkheid. Een samenleving bouw je immers niet op een eigen-ik-eerst-logica, op een consumentistisch nastreven van eigenbelang. We moeten opnieuw sterker als burger handelen, vanuit een rijker mensbeeld dan de huidige consu-mens. Een moreel appel is echter te vrijblijvend. Een andere economie overstijgt de mogelijkheden van individuele consumenten. Zo’n ecologische omslag vereist dat de overheid er maximaal op inzet, met oog voor de levenskwaliteit van de 21ste eeuw én voor grotere sociale rechtvaardigheid, in eigen land, mondiaal en tegenover volgende generaties. Het gaat er niet om meer mensen als consument te overtuigen om tegen de stroom in te zwemmen, het gaat om het veranderen van de stroomrichting. Kortom, duurzaam leren genieten van onze overvloed en ook anderen de kans geven ervan te genieten, vandaag en de volgende generaties. Anders consumeren we ons kapot.”

Dirk Geldof, We consumeren ons kapot. Uitgeverij Houtekiet. 2007, 200 p.

We consumeren ons kapot en de geur van verse inkt…

Nieuwe commentaar toevoegen

Sinds vanmiddag ruikt het in de gang thuis naar boeken. Verse boeken. Om maar te zeggen dat mijn nieuwe boek ‘We consumeren ons kapot’ gedrukt en verschenen is. Sommigen begrijpen dit misschien nooit, maar boeken hebben een zekere magie. Het vastnemen, bladeren, voelen , ruiken, dat alles kan een afgeprinte pdf van het internet nooit vervangen. En laat me eerlijk zijn: na jaren stukje voor stukje schrijven, schrappen en puzzelen geeft het een immens gevoel van voldoening om een eigen boek gedrukt te zien, zes jaar na mijn boek over Onthaasting. Met opnieuw dank aan de ploeg van uitgeverij Houtekiet voor de verzorgde uitgave.

Maar hoe leuk ook, de essentie is niet dat ik tevreden ben. Een boek moet gelezen worden. Nu moet het zijn weg vinden naar de boekhandels en naar de lezers. En niet te vergeten, naar de media als cruciale tussenschakel in een wereld van overvloed. Ook inzake boeken. Want met het boek wil ik het debat over onze onhoudbare consumptie en over intenser genieten van onze bestaand overvloed aanzwengelen.

Daarom bent u van harte uitgenodigd op de boekvoorstelling op zaterdag 29 september. Of op Het Andere Boek op zondag 7 oktober. Of gewoon, in de betere boekhandel!