• : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.
  • : Function ereg() is deprecated in /home/d5944dir/public_html/includes/file.inc on line 647.

We consumeren ons kapot: dinsdag in debat op Nederland 2 over consumptiedrift

Nieuwe commentaar toevoegen

Nu dinsdag 4 december om 17u10 is het debatprogramma Soeterbeeck op de KRO-televisie (Nederland 2) gewijd aan overconsumptie. Als smaakmaker alvast een samenvatting van de aankondiging van het programma:

“Ik koop dus ik ben. Dat is volgens de Belgische socioloog Dirk Geldof hét motto van de moderne westerse samenleving. Hij ergert zich aan de consumptiedrift die in december op zijn hoogtepunt is. Geldof schreef er een boek over: We consumeren ons kapot. In Soeterbeeck licht hij de titel nader toe: de planeet gaat naar de knoppen en we zijn te veel consument waardoor andere levenssferen in de verdrukking komen. Onder leiding van presentator Pauline Kuijper gaat Geldof in discussie met psycholoog en koopgedragdeskundige Carien Karsten en bladenmaakster Cécile Narinx, hoofdredacteur van de luxe glossy Elle.

Volgens Geldof maakt meer overvloed niet langer gelukkig. “Mensen werken zich te pletter of steken zich in de schulden om nog meer te kunnen consumeren. De consument verdringt de burger en het eigenbelang verdrukt het algemeen belang.”

Volgens Elle-hoofdredacteur Cécile Narinx, zijn haar lezers slim genoeg om zich niet door bovenaf iets te laten opleggen. Maar Elle is natuurlijk wel gebaseerd op luxe, je moet even kunnen wegdromen en daar is volgens Narinx niets mis mee. “Elle is all about creating appetites, zin maken in dingen waarvan je nog niet wist dat je ze wilde hebben. Narinx zegt wel eens een schuldgevoel te hebben na aanschaf van een dure tas. “Dan denk je: veel te duur, hier kan een dorp in Afrika een hele week van eten.” Maar als ze bijvoorbeeld een modeshow in Milaan bezoekt, staat ze er weer anders in. “Met een tas die twee seizoenen oud is val je daar weer uit de toon.” Ook Karsten beaamt dat mensen als nooit tevoren beïnvloedbaar zijn door bijvoorbeeld reclame. “Religie is voor een groot deel weggevallen en daarmee de houvast. Mensen trekken zich nu op aan de normatieve kracht van de reclame en de soaps.”

Het is volgens Geldof zeker niet de bedoeling dat we allemaal sobere kloosterlingen worden.”We beseffen ons te weinig hoe rijk we nu zijn, dat zouden we meer moeten doen. En rekening houden met ecologische grenzen, maar ook met de sociale druk. De blik is nu altijd vooruit gericht, op wat we vooral niet hebben.”

Het debat wordt uitgezonden nu dinsdag 4 december om 17u10 in Soeterbeeck op de KRO-televisie (Nederland 2).

We consumeren ons kapot: bespreking in De Volkskrant

Nieuwe commentaar toevoegen

Na een uitgebreide bespreking van 'we consumeren ons kapot' in het NRC (samen met het consumptieboek van Benjamin Barber)stond er nu ook in de Volkskrant van vorige vrijdag een beknoptere boekbespreking. Ditmaal werd het boek gekoppeld aan 'Het einde van de middenklasse' van Massimo Gaggi en Edoardo Narduzzi.

Volgens de Volkskrant is het boek 'een vlotte weglezer' en 'een confronterend pamflet tegen de economische groeipolitiek én tegen het runshoppen (gemaksvoer inslaan na het werk), funshoppen, autorijden en vliegen. Daarbij balanceert Geldof tussen hoop (fair trade-initiatieven, groene beleggingsfondsen) en vrees (‘de file, dat zijn de anderen’).' Globaal geeft De Volkskrant het boek drie sterren. Het hele artikel vind je hier.

Een (zeer) symbolische niet-winkeldag

Nieuwe commentaar toevoegen

Zaterdag 24 november is het een symbolische Niet-Winkeldag of Koop-Niets-Dag, waarbij men oproept om één dag niets te kopen. Deze internationale protestdag tegen de consumptiecultuur pleit voor bezinning over de gevolgen van onze overconsumptie. De Canadees Ted Dave startte in 1992 met de "Buy Nothing Day". Vanaf 1993 volgden acties in de Verenigde Staten, Engeland en Ierland. Sindsdien volgden ook Nederland, Australië, Nieuw-Zeeland, Japan, Zweden, België, Duitsland, Noorwegen, Finland, Polen en Slovenië. De klimaatopwarming maakt de dag relevanter dan ooit.

De dag wil consumenten bewust maken van de gevolgen van hun consumptiepatroon. Maar het blijft een symbolische dag: dat weten de winkelketens als geen ander. Sinterklaas staat voor de deur en het is file in alle speelgoedafdelingen. De kerstman trappelt al ongeduldig aan de winkeldeur. De rest van het jaar groeit de omzet week na week. De beheerders van betaal- en kredietkaarten zullen ook dit jaar weer nieuwe betaalrecords melden. En onmiddellijk na Nieuwjaar start de koopjesjacht.

Tegenover alle winkelgeweld en de even verleidelijke als verleidende reclames klinken de oproepen voor een niet-winkeldag op het eerste gehoor wat archaïsch, soms zelfs kneuterig. Sommige van de acties zijn dat ook. Mensen genieten van hun consumptie, zeker op een zaterdag. Ze hebben er de hele week voor gewerkt; ze hebben het toch verdiend. Dus laat biepen die betaalkaart.

Toch is het niet al (klater)goud wat blinkt. Wetenschappers leren ons dat er meer dan één reden is voor een breed debat over onze consumptie, levensstijlen en het achterliggende economisch en milieubeleid. Anno 2007 consumeren we ons en onze planeet kapot, zonder dat meer consumptie ons gelukkiger maakt. Dat is de paradoxale toestand in Nederland, in België en in de meeste westerse landen. We botsen op de grenzen van wat onze planeet en van wat wijzelf aankunnen.

Onze ecologische voetafdruk trapt de aarde plat. Wij consumeren alsof we drie tot vier planeten hebben. Die zijn er niet: ons hoge consumptiepeil is maar mogelijk omdat 80% van de wereld minder heeft, veel minder. Wereldwijd consumeren we méér dan onze planeet duurzaam aankan: onze consumptie vreet de voorraden van onze kinderen en kleinkinderen. Het geleidelijk leegvissen van de Noordzee of het verdwijnen van de regenwouden zijn herkenbare voorbeelden, maar het gaat evengoed om de voorraden van olie, gas of basisgrondstoffen of om de klimaatopwarming. De komende top van Bali heeft niet alleen met beleid, maar ook met consumptie en levenstijl te maken.

Duurzaam consumeren blijft voorlopig een niche. Er is dringend meer eco-efficiëntie nodig: minder grondstoffen en energie gebruiken, maar ook producten beter ontwerpen. Toch volstaan spaarlampen of hybride wagens alleen niet, als de milieuwinst van duurzame productie en consumptie verloren gaat aan steeds nieuwe consumptie en behoeften. In het rijkste deel van de wereld moeten we ook ons consumptieniveau terugschroeven. Oneindige behoeften kunnen niet in een eindige wereld. Dus wordt een debat over levensstijlen onvermijdelijk.

Dat is zeker zo nu nog meer consumptie niet langer leidt tot meer welzijn en geluk. En dat is de grootste paradox. We krijgen stress van het exces. Mensen kunnen kiezen uit 100 abonnementsformules voor hun mobiele telefoons of 50 soorten ontbijtgranen, maar velen hebben niet langer de keuze om samen te ontbijten. Ons beeld van vrijheid verschrompelt tot vrijheid om te kunnen consumeren. Om alles te betalen, werken velen zich te pletter of steken zich in schulden. Steeds meer mensen trappen op hun adem in een rat-race van werken en consumeren. Alsof we niet méér kunnen genieten door af te toe minder te consumeren.

Waar een niet-winkeldag consumenten wil doen stilstaan bij hun consumptiewijze, bestaat het gevaar dat men alle gewicht op de schouders van individuele burgers legt. Als burger hebben we natuurlijk een verantwoordelijkheid. Vandaag willen vele consumenten soms zo goedkoop consumeren, dat ze als burger niet willen weten hoe de prijs zo laag kan zijn... Willen we echt geen euro méér betalen als het speelgoed van de sint voortaan wel voor kinderen is gemaakt, maar niet door kinderen? Of wanneer we zeker zijn dat het geen giftige stoffen bevat, nietwaar Mattel?

Duurzame consumptie bereik je echter niet door te moraliseren, wel door duurzame keuzes aan te bieden. Zowel overheid, producenten als consumenten hebben hierbij een rol. Dat vraagt een sterker beleid: de overheid moet zorgen dat duurzame consumptie ook ‘de beste koop’ wordt. Want oneerlijk concurrentie van bedrijven in binnen- en buitenland die sociale regels en milieuvoorschriften aan hun laars lappen, maken het bedrijven die duurzamer produceren nu knap lastig.

Op deze niet-winkeldag zullen de rijen aan de kassas even lang zijn als op andere zaterdagen. Maar de grenzen van onze planeet, de opwarming van de aarde en de groeiende kloof tussen stijgende welvaart en stagnerend geluk maken een debat over onze hyperconsumptie, onze levensstijl en onze economie onvermijdelijk. Want onze aarde is eindig, en geluk niet te koop.

Meer lezen? Zie 'We consumeren ons kapot'

We consumeren ons kapot op Radio Kassa

Nieuwe commentaar toevoegen

De aandacht in Nederland voor 'We consumeren ons kapot' blijft aanhouden. Het debat over duurzame consumptie en levensstijlen, en over het beleid om daartoe te komen, staat in Nederland dan ook hoger op de agenda dan bij ons.

Na een bespreking in het NRC en diverse radio-interviews, ondermeer bij Desmet Live van LLink, was ik Vanmiddag was ik tegast in het consumentenprogramma Radio Kassa op Nederland 1 (Vara). U kan de hele uitzending hier beluisteren.

We consumeren ons kapot: van de Nederlandse radio tot de boekenbeurs

Nieuwe commentaar toevoegen

Maandagavond was ik met mijn boek 'we consumeren ons kapot' te gast in Desmet Live, een geëngageerde live talk-show over politiek en cultuur van de Nederlandse zender LLink. Het debat ging door in Amsterdam en werd uitgezonden op Radio 5 . Wie de hele uitzending wil beluisteren of bekijken, kan dat op deze link naar Desmet Live.

Ondertussen opent vanavond de boekenbeurs. Op zondag 4 november kan u er om 12u30 een lezing bijwonen over het boek. Misschien tot dan!