Bankcrisis en risicomaatschappij

Nieuwe commentaar toevoegen

De wereldwijde bankcrisis is een typevoorbeeld van de wereldwijde risicomaatschappij. De risico’s van de beurs dringen door in het leven van éénieder, zonder dat we als individuen er greep op hebben. Naast de reële risico’s op faillissementen van banken gaat het nog veel meer om de perceptie van de risico’s, om de vertrouwenscrisis tussen banken, tussen beleggers en banken, tussen bevolking en banken. De CEO’s van heel wat banken die vandaag in zware problemen zitten, verdedigden de afgelopen maanden risicovolle overname’s die ze eigenlijk niet meer onder controle hadden. De basis daarvoor lag bij uiterst risicovolle afgeleide producten van Amerikaanse banken, producten waarvan de risico’s lang niet bij alle kopers gekend waren of juist in te schatten.

De mondiale bankcrisis is tekenend voor de mondiale risicomaatschappij: de effecten van bestuursfouten in één bank of in één land zetten wereldwijde mechanismen in gang. De instellingen en instituties uit de 20ste eeuw schieten ronduit te kort om de doorgeslagen marktwerkingen en de afgeleide producten van een losgeslagen casinokapitalisme te controleren, laat staan bij te sturen.

De gevolgen zijn een crisis zonder voorgaande. Op de valreep – misschien, waarschijnlijk – hebben de nationale overheden en de centrale banken miljarden euro’s en dollars vrijgemaakt om banken bij te springen. Het reddingsplan in de Verenigde Staten bedraagt al 700 miljard dollar. In eigen land kost de redding van Fortis zo’n 7 miljard euro, plus de redding van Dexia. Had iemand vorige maand durven voorspellen dat alle liberale en conservatieve regeringen op een week tijd grote delen van de banksector zouden nationaliseren, ook al mag het zo niet heten? Officieel is het om de kleine spaarder te beschermen, in feite is het om het banksysteem overeind te houden.

Toch zal de financiële wereld de volgende weken, maanden en hopelijk ook jaren niet meer dezelfde zijn. Want eigen aan de mondiale risicomaatschappij is dat er nood is aan nieuwe instellingen, instituties en manieren om met de nieuwe vaak mondiale risico’s om te gaan. Voedselagentschappen zijn een antwoord op voedselcrisissen, klimaatconferenties een aarzelend begin van antwoord op de opwarming van de aarde, inburgeringsbeleid of fort Europa op migratierisico’s. En hopelijk trekken politici ook besluiten uit de bankcrisis: er zal veel meer en verstandige controle en regulering nodig zijn om herhaling te voorkomen, om oncontroleerbare risico’s en beursproducten te bannen. Net zoals de nucleaire sector lobbyt tegen een beleid dat groene stroom naar voor schuift, zal een deel van de banksector zich ongetwijfeld blijven verzetten tegen een stringenter kader. Eigen aan de risicomaatschappij is het conflict om te komen tot nieuwe vormen van risicobeheersing.

Net nu verschijnt mijn nieuwe boek ‘Onzekerheid. Over leven in de risicomaatschappij’. Bij de tweede druk weet ik alvast welke voorbeelden ik kan toevoegen…

Boekvoorstelling 'Onzekerheid' op 23 oktober

Nieuwe commentaar toevoegen

Naar aanleiding van het verschijnen van mijn nieuwe boek 'Onzekerheid. Over leven in de risicomaatschappij.' nodig ik u samen met uitgeverij Acco graag uit op de officiële voorstelling ervan op donderdag 23 oktober om 20uur in boekhandel 'De Groene Waterman', Wolstraat 7 te Antwerpen.

'Onzekerheid. Over leven in de risicomaatschappij' reikt een bril aan om de veranderingen in onze wervelende wereld beter te begrijpen. Voortbouwend op de Duitse socioloog Ulrich Beck beschrijf ik onze wereld als een mondiale risicomaatschappij. Ik zoek de samenhang tussen de vele veranderingen en het effect ervan op ons eigen leven.

Het boek confronteert ons met de risico’s en uitdagingen van de 21ste eeuw: klimaatopwarming, globalisering en dreigende dualisering, toenemende vrijheid en verregaande individualisering, groeiende tijdsdruk en de explosie van diversiteit in onze kosmopolitische steden. Kortom, een boek voor al wie onze wereld beter wil begrijpen, voor wie onzekerheid ernstig neemt en voor wie de fundamentele uitdagingen in de risicomaatschappij wil aanpakken.

Na een inleiding door Jan Vranken (socioloog en gewoon hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen) stel ik het boek voor. Napraten kan op een receptie.

U bent van harte welkom, maar graag uw aanwezigheid bevestigen bij margo.demeyer@acco.be

De volledige uitnodiging en meer informatie vindt u hier.

Bijlagen
Uitnodiging boekvoorstelling Onzekerheid.docUitnodiging boekvoorstelling Onzekerheid.doc

Wappersong zomersong

Nieuwe commentaar toevoegen

In Brussel wil men de Ring uitbreiden tot liefst 17 rijvakken op de drukste plaatsen. In Antwerpen wil men de Oosterweelverbinding bouwen met een viaduct (de Lange Wapper). De betonlobby regeert het land... Allebei even voorbijgestreefd en auto- en vrachtwagengericht, terwijl de benzineprijzen blijven stijgen.

Misschien is de zomertijd een ideaal moment eens stil te staan bij alternatieven. Voor de Lange Wapper vind je die bij de Straten-Generaal en ook bij Ademloos.

En om vrolijk te blijven, is er de heerlijke Wappersong van Stef Kamil Carlens en Raymond van het Groenewoud. Met een nieuwe videoclip! We gonna walk and don't look back, zei Patrick Janssens op alle kritiek. Tegenover zoveel machiavellisme past alleen... muziek.

Onzekerheid en overconsumptie

Nieuwe commentaar toevoegen

De laatste loodjes wegen het zwaarst. De laatste letters en woorden soms ook. In oktober verschijnt mijn nieuwe boek 'Onzekerheid. Over leven in de risicomaatschappij'. Deze dagen gaat haast alle tijd naar de afwerking ervan. Lezen en herlezen, schrijven en schrappen. Deze blog schakelt dan ook over op zomerritme.

En voor wie in de komende vakantiedagen niet alleen goede romans, op een zuiders terras of schuilend voor de regen, maar ook iets over onze maatschappij wil lezen: in tijden waarin de koopkracht onder druk staat blijft 'We consumeren ons kapot' brandend actueel.

Radio-actief lek in Franse kerncentrale Tricastin

Nieuwe commentaar toevoegen

Uit de kerncentrale van Tricastin, op zowat 40 kilometer van Avignon in het zuiden van Frankrijk, is radioactief water gelekt. Zowat 6.000 liter met uranium besmet water kwam terecht in plaatselijke rivieren, meldt de VRT-nieuwsdienst.

Deze nucleaire ramp is gelukkig lang niet zo erg als de kernramp van Tchernobyl in 1986. Daar vielen tientallen doden vielen en kregen sindsdien duizenden mensen vormen van kanker of leukemie. Tchernobyl was de grootste nucleaire catastrofe tot nu toe, een ramp warvan ook vandaag nog niet eens alle slachtoffers geboren zijn.

Hier gaat het over een groot lek, maar zonder directe slachtoffers. Toch zien we vele parallellen: opnieuw duurt het lang voor informatie vrijkomt, opnieuw gonzen tegenstrijdige berichten, opnieuw minimaliseert de overheid de impact.

Eigen aan de risicomaatschappij - een term van de Duitse socioloog Ulrich Beck - is dat we steeds meer risico's produceren die we eigenlijk niet langer kunnen controleren. Kerncentrales zijn er het typevoorbeeld van. Toch blijft de discussie voor vele mensen abstract: we zien noch ruiken radio-activiteit. Ulrich Beck schreef ooit provocerend: stel dat radio-activiteit zou jeuken... Het zou tussen Lyon en Avignon, maar ook bij ons, voor een heel ander debat over de toekomst van het nucleaire gaan. Misschien zouden we sneller conclusies trekken uit grote rampen als Tchernobyl, of uit omvangrijke incidenten zoals vandaag in Frankrijk.