Vandaag geen eigen blog. Omdat er in De Standaard een sterk opiniestuk verscheen van Veronique Grossi, coördinatrice van De8. Hierbij haar tekst, die ik met instemming ondersteun. We evolueren immers steeds meer naar een kosmopolitische stad, al durft het beleid niet volgen.

“In Antwerpen wonen 30.000 illegalen. Een onzichtbare stad die leeft volgens het recht van de sterkste. Vandaag is het wereldvluchtelingendag, een goed moment om een structureel beleid te vragen, zegt Veronique Grossi. Want er is meer nodig dan een repressief 'brandweerbeleid'.

Een citaat uit het Antwerps bestuursakkoord: 'Iedereen die hier op een legale manier woont, is een Antwerpenaar.' Eén zinnetje dat tienduizenden illegale 'Antwerpenaren' uitsluit. Op de internationale Wereldvluchtelingendag vragen we aandacht voor deze steeds sneller groter wordende groep. Men schat dat Antwerpen ongeveer 30.000 illegale 'Antwerpenaren' telt. In het beste geval worden ze als profiterende gelukszoekers gezien. In het slechtste geval als criminelen en lastposten. Het woord 'illegalen' is ondertussen zo beladen, dat we zouden vergeten dat illegalen ook (vaak economische) vluchtelingen zijn. Een illegale Antwerpenaar is geen echte Antwerpenaar. Dat betekent ook geen echt beleid. Maar 30.000 onzichtbare 'Antwerpenaren' zijn wel een realiteit.

Afgezien van het nuchtere feit dat mensen zonder wettig verblijf recht hebben op onderwijs en gezondheidszorg - niet volgens een handvol ngo's, maar volgens de Belgische grondwet, Europese en internationale mensenrechtenverdragen - is een stad sinds het Vlaams decreet voor minderheden in 1998 ook verantwoordelijk mee te werken aan een opvangbeleid voor mensen zonder papieren. Maar los daarvan moeten zelfs de grootste tegenstanders van een menselijk beleid voor illegalen zwichten voor één argument: de leefbaarheid van zijn stad.

Minimale aandacht en zorg voor deze verborgen groep van illegalen is in 'Ieders Belang'. Zonder toegang tot gezondheidszorg kunnen mensen ernstige ziektes oplopen en andere échte Antwerpenaren besmetten. Die echte Antwerpenaren willen trouwens ook in een veilige stad wonen. 30.000 mensen in je stad die officieel niet mogen werken, overleven op kleine of grotere criminaliteit, bedelarij, prostitutie en natuurlijk zwartwerk. Een grote groep armen, die het slachtoffer is van een groeiend netwerk van huisjesmelkers, betekent ook verkrotting.

Chaos kent zijn eigen regels. Een onzichtbare stad leeft volgens het recht van de sterkste. De brandjes in deze onzichtbare stad worden snel geblust of hardhandig onderdrukt met dure, grootschalige politieacties op de tram, langs de weg, van voordeur tot voordeur zelfs. Antwerpen en Vlaanderen hebben meer dan alleen een repressief 'brandweerbeleid' nodig. Daarom vragen wij op deze Wereldvluchtelingendag een structureel beleid.

Allerhande hulporganisaties krijgen dweilsubsidies om de ergste noden te lenigen, om de gevolgen van een brandweerbeleid op te dweilen. Maar wentelt een overheid zo haar wettelijke verantwoordelijkheid voor hulpverlening, opvang en oriëntering niet af op de particuliere sector? We krijgen geld van de overheid om te dweilen, maar diezelfde overheid bedient de kraan.

Een beleid dat geen illegalen creëert. Mensen mét wettige verblijfsdocumenten moeten vaak maanden wachten op een administratieve verlenging omdat stedelijke en federale diensten onderbemand zijn en hun bureaus ondergesneeuwd zijn met dossiers. Ondertussen is iemand die hier legaal was tijdelijk wel recht op steun, werk en opvang kwijt. Er zijn ook vluchtelingen die technisch onverwijderbaar zijn (omdat de ambassade in het thuisland niet meer functioneert of niet meewerkt) en dus vastzitten in een illegaal bestaan.

Een inclusief beleid dat de realiteit erkent. Wij vragen dat mensen zonder papieren net als 'alle' Antwerpenaren aan bod komen in het armoede-, gezondheids- en huisvestingsbeleid van een stad en niet in alle talen worden doodgezwegen.

Een beleid dat inspeelt op de huidige globalisering. Het huidige asiel- en migratiebeleid geeft geen efficiënt antwoord op de globale migratie, de globale realiteit. De EU-lidstaten hebben elk jaar 1,5 miljoen immigranten nodig om de kosten van de vergrijzing op te vangen. Het debat rond economische migratie is al gestart. Maar vergeten we daarbij niet dat hier al heel wat mensen zijn die de bestaande knelpuntberoepen in bouw, landbouw, fruitteelt, schoonmaak, huishoudelijke hulp nu al invullen in het zwart? Deze mensen eenmalig regulariseren volgens duidelijke en doorzichtige criteria zou al een oplossing bieden voor een aantal problemen.

In de scholen in Antwerpen-Noord is 40 procent van de kinderen illegaal. Ze spreken vaak beter Nederlands dan hun moedertaal, hebben langer in België gewoon dan in hun geboorteland of zijn zelfs in België geboren. Elke dag worden er enkele van hen 18 jaar en moeten ze volgens het huidige beleid het land binnen de vijf dagen te verlaten. Iets om over na te denken?

(Véronique Grossi is algemeen coördinator van het Antwerps minderhedencentrum de8. Het volledige voorstel voor een stedelijk opvangbeleid voor mensen zonder wettig verblijf vind je op www.de8.be)